Avrupalı liderler, Erdoğan ile masaya oturuyor

15

Avrupa’nın üç önemli lideri, Merkel, Macron ve Johnson bugün Londra’da Erdoğan ile bir araya gelerek, gerilime neden olan Türkiye’nin Suriye harekatını, bundan sonra atılacak adımları masaya yatıracak.

İngiltere’nin başkenti Londra, NATO Liderler Zirvesi öncesinde bugün kritik bir buluşmaya sahne olacak.

Almanya Başbakanı Angela Merkel, Fransa Cumhurbaşkanı Emanuel Macron ve İngiltere Başbakanı Boris Johnson, Suriye’nin kuzeydoğusuna askeri harekatı nedeniyle sert tepki gösterdikleri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaşanan gerilimin ardından ilk kez masaya oturacak.

İngiltere Başbakanı Johnson’un, Downing Sokağı 10 Numara’daki Başbakanlık Konutu’nda, yerel saatle 15.00’de ev sahipliği yapacağı dörtlü görüşmenin en önemli gündem maddesini Türkiye’nin Suriye harekatı oluşturuyor.

Gündem Türkiye’nin Suriye harekatı

DW Türkçe’nin edindiği bilgilere göre bir buçuk saat planlanan görüşmede Alman, Fransız ve İngiliz liderler,  “Suriye’de kalıcı değiliz” diyen Erdoğan’dan Suriye konusunda planlarını, çekilme takvimini, Suriyeli Kürtlerle ilişkilerini nasıl şekillendirmeyi düşündüğünü, IŞİD ile mücadele stratejisi ile IŞİD’li tutuklularla ilgili eylem planını öğrenmek istiyor.

Avrupa’nın üç büyük gücü olan Almanya, Fransa ve İngiltere, Türkiye’nin giriştiği Suriye’ye askeri harekatı kınayarak sert bir dille eleştirmiş, AB’nin sert bir tavır almasını sağlayıp, Ankara’dan askeri operasyonları durdurmasını, askerlerini çekmesini talep etmişlerdi. AB ülkeleri ayrıca Türkiye’ye silah ihracatına da sınırlama getirildiğini duyurmuştu.

Londra’daki dörtlü buluşma öncesi diplomasi kulislerinde çeşitli senaryolar gündeme getirilirken, görüşmede Ankara’nın Suriye’nin kuzeyindeki kaygılarını gidermeye yönelik “güvenlik güvencelerinin” konuşulabileceği, Türkiye’nin askerlerini çekmesi halinde bölgede Avrupalı askerlerin konuşlandırılması gibi önerilerin de ele alınabileceği ifade edildi.

Alman hükümet kaynakları ayrıntı vermekten kaçınırken, bu tür konuların dörtlü zirvede ne ölçüde ele alınacağını, görüşme öncesinde söylemenin mümkün olmadığını vurgulamakla yetindiler.

Ankara’nın YPG beklentisi karşılanabilir mi?

Erdoğan’ın Londra’daki temaslarında ve NATO zirvesinde en önemli beklentilerinden birini, Suriye operasyonuyla tasfiye etmeyi amaçladığı YPG’nin NATO tarafından terör örgütü olarak tanınması oluşturuyor.

Alman hükümet yetkilileri, Londra’daki görüşme öncesinde kesin ifadeler kullanmaktan kaçınmakla birlikte, “YPG, SDG’ye entegre edilmiş durumda. SDG de IŞİD’e karşı uluslararası koalisyonun bir müttefiki… Öte yandan Türkiye PKK ile YPG’nin bağlantısına vurgu yapıyor. Bu bulgu için aslı astarı yok diyerek karşı çıkmamız da söz konusu değil. Bu zor durumu yönetmek durumundayız” diye konuştu. 

Dörtlü görüşmenin günler öncesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, Fransa Cumhurbaşkanı Macron’a yönelik sert suçlamaları ve ağır eleştirileri sonrasında, Londra’daki buluşmada yaşanacaklar merakla bekleniyor.

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgilere göre, Erdoğan’ın, Merkel, Macron ve Johnson ile görüşmesi öncesinde çekilecek bir grup fotoğrafı, basınla paylaşılacak. Ancak liderlerin ortak bir basın toplantısı düzenlemeleri öngörülmüyor.

‘Londra Deklarasyonu’ ile kritik hamle

Dörtlü liderler buluşmasını, NATO’nun liderler zirvesi izleyecek. Bu akşam, Buckingham Sarayı’nda Kraliçe II. Elizabeth tarafından ağırlanacak olan liderler daha sonra Johnson’un ev sahipliği yapacağı resepsiyona katılacak.

NATO’nun 70’inci kuruluş yıldönümü nedeniyle yapılan Londra Zirvesi, gayriresmi bir liderler zirvesi olma özelliği taşıyor. Bu nedenle üye ülke liderlerinin bir araya geleceği yarınki çalışma toplantısının ardından resmi zirveler sonunda olduğu gibi bir sonuç bildirgesi değil, ortak bir deklarasyon yayınlanması öngörülüyor.

DW Türkçe’nin edindiği bilgilere göre tarafların üzerinde mutabık kaldığı ve liderlerin onayını bekleyen iki sayfalık taslak metin, “Londra Deklarasyonu” adını taşıyor.

Deklarasyonun ilk paragrafında NATO’nun tüm müttefikler için kolektif savunma öngören 5’inci maddesine taahhüt yineleniyor.

Gerilimlerin düşürülmesi için yeni süreç

ABD ile Avrupalı müttefikleri arasındaki “transatlantik bağların” önemine vurgu yapılan deklarasyonda ayrıca NATO’nun son dönemde karşılaştığı sorunların ele alınacağı, “derinlemesine değerlendirme sürecinin” başlatılması öngörülüyor.

Taslak deklerasyonda başlatılacak bu değerlendirme sürecinin hedefi, “NATO müttefikleri arasında koordinasyonun geliştirilmesi, İttifak’ın siyasi boyutunun güçlendirilmesi” olarak tarif ediliyor.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg bu süreci başlatmak ve yönetmekle görevlendirilirken, Stoltenberg’den bu sürecin nasıl işletileceğine dair, ittifaka üye 29 ülke dışişleri bakanlarına önerilerini sunması isteniyor.

www.dw.com/tr/avrupal%C4%B1-liderler-erdo%C4%9Fan-ile-masaya-oturuyor/a-51508149