İspanya, uzun zamandır tartışılan Lizbon Anlaşması'nın yürürlüğe girerek bir dizi yeni kural koyması ve Birlik için yeni bir dönemin başlangıcı olmasından bir ay sonra, 1 Ocak Cuma günü altı aylık AB dönem başkanlığını İsveç'ten devralıyor.

AB'nin karar alma mekanizmasını düzene sokma ve 27 ulustan oluşan bloğun global sahnedeki nüfuzunu artırma amaçlı anlaşma, iki önemli mevki de -tam zamanlı bir başkan ve daha güçlü bir dış politika sorumlusu- yarattı.

Eski Belçika Başbakanı Herman Van Rompuy, iki buçuk yıllık AB başkanı, veya resmi unvanıyla Avrupa Konseyi başkanı görevine Cuma günü resmen başlayacak. İngiliz Catherine Ashton da aynı gün bloğun dışişleri ve güvenlik politikasından sorumlu yüksek temsilcisi olarak görevine başlayacak.

1986 yılında Birliğe katılmasından bu yanaki dördüncü AB başkanlığına başlamasın öncesinde İspanya, bu ayın başlarında sonraki iki dönem başkanı Belçika ve Macaristan ile yakın işbirliği içinde çalışacağını söyledi. Üçlünün amacı yönetimde daha fazla şeffaflık sağlamak olacak.

İspanya Dışişleri Bakanı Miguel Moratinos 18 Aralık'ta yaptığı bir konuşmada, Madrid'in Van Rompuy ve Ashton'un yeni AB mimarisi içindeki konumlarının yüksekliğini tanıdığını onlarla rekabet etmeyi değil, onları desteklemeyi planladığını söyledi.

Brüksel merkezli EurActiv tarafından kaydedilen sözlerinde Moratinos, "İspanya başbakanı ve tüm İspanyol hükümetinin hedefi, 2010 yılının ilk yarısı boyunca [bloğa] liderlik edecek, ona momentum sağlayacak ve yön verecek yeni Avrupa temsilcilerine sahip olmamızdır." diyerek şöyle devam etti: "İspanya sorumluluğunu terk etmeyecektir, fakat bunu mütevazılıkla, takdirle, çalışmamız ve desteğimiz yoluyla yapacağız."

İspanya'nın AB başkanlığının gündemini açıkladığı konuşmasında Moratinos, en önemlisi Lizbon Anlaşması'nın tam ve etkili şekilde uygulanması olmak üzere dört ana önceliğe işaret etti.

İspanya'nın AB başkanlığının resmi programına göre, Madrid "Anlaşmayı geliştirmek ve özellikle de Avrupa Harici Eylem Hizmetini kurmak için gereken yönetmelikleri teşvik etmek için gerekli adımları atacak." Bakan, "Amacımız, dönem başkanlıklarının yeni kurumlar için verimli ve tamamlayıcı bir araç haline gelmesini sağlayacak dengeli bir çalışma biçimini pekiştirmektir." dedi.

Madrid hükümeti AB toplantılarının hazırlanmasında kilit rol oynamakla birlikte, zirvelere başkanlık edecek, basına konuşacak ve bloğun gündemine yön verecek kişi Van Rompuy olacak. İspanya Başbakanı Jose Luis Rodriguez Zapatero da bazı daha düşük seviyedeki toplantılara başkanlık edecek.

Aynı şekilde, Ashton da AB dışişleri bakanları toplantılarına başkanlık edecek. Moratinos ona sadece bloğun baş diplomatlarının 5 Mart'ta Cordoba'da gerçekleşecek iki günlük açılış toplantısında eş başkanlık edecek.

İspanya'nın AB başkanlığının programında sıralanan bir diğer önemli öncelik de, "her üye devletin daha iyi eşgüdümü ve 2020 yılı için sürdürülebilir büyümeye ilişkin Avrupa stratejisininin onayı yoluyla Avrupa'nın ekonomik açıdan düzelmesini garanti altına almak" olacak.

İspanya'nın altı aylık dönemi boyunca üzerinde duracağı diğer iki önemli öncelik de 27 ülkeden oluşan bloğun dünya sahnesindeki varlığı ve nüfuzunu güçlendirmenin yanı sıra Avrupalı vatandaşları cinsiyet eşitliğine özellikle dikkat ederek blok politikasının merkezine koymak olacak.

AB genişlemesi konusunda İspanya, Hırvatistan'ın üyelik müzakerelerinin dönem başkanlığını Belçika'ya devredeceği Haziran ayı sonuna kadar tamamlandığını görmek istediğini açıkça belirtti ve Türkiye'ye müzakere sürecinde verdiği desteği dile getirdi. Madrid, Makedonya ile Yunanistan arasında uzun zamandır devam eden isim anlaşmazlığını çözerek Üsküp ile AB üyelik müzakerelerinin başlatılmasının önün açma yönünde çalışacağını da kaydetti.